ساختار ارائهٔ خوب: اسلایدها را به چه ترتیبی بچینیم؟
ارائهای که خوب شروع میشود، حرفش را مرحلهبهمرحله میسازد و روشن تمام میشود، حتی با ظاهر ساده هم تأثیر میگذارد. ارائهای که ترتیب ندارد، با قشنگترین طرح هم شنونده را گم میکند.
در این راهنما ساختار ارائه را قدمبهقدم مرور میکنیم، میگوییم چند اسلاید برای هر مدت کافی است و در پایان نشان میدهیم این ساختار را چطور در ابزار ساخت پاورپوینت سازا به کار ببرید.
اول پرسشهای سهگانه را جواب بدهید
پیش از باز کردن هر برنامهای، سه پرسش را روی کاغذ جواب بدهید: شنوندهها چه کسانیاند؟ بعد از ارائه میخواهم چه کاری بکنند یا چه چیزی بدانند؟ و چقدر وقت دارم؟ جواب اینها تعیین میکند چه چیزی بیاید و چه چیزی حذف شود.
اگر نتوانید پیام اصلی را در یک جمله بگویید، ارائه هنوز آماده نیست. همین یک جمله ستون ارائهٔ شماست و هر اسلاید باید به آن کمک کند.
ترتیب پیشنهادی اسلایدها
این ترتیب برای بیشتر ارائههای کاری و درسی جواب میدهد:
| اسلاید | نقش | چه چیزی بنویسیم |
|---|---|---|
| ۱ | جلد | عنوان روشن، نام شما و تاریخ |
| ۲ | مسئله یا سؤال | چرا این موضوع مهم است |
| ۳ | نمای کلی | ارائه از چند بخش است و ترتیبش چیست |
| ۴ تا ۷ | بدنهٔ اصلی | هر اسلاید یک نکته با دلیل یا مثال |
| ۸ | عدد یا نتیجه | مهمترین آمار یا یافته |
| ۹ | جمعبندی | پیام اصلی را در دو سه خط تکرار کنید |
| ۱۰ | پایان | قدم بعدی، پرسش و راه تماس |
اگر ارائهٔ شما طولانیتر است، بدنه را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنید و بین بخشها یک اسلاید عنوان بگذارید تا شنونده بداند کجای مسیر است.
چند اسلاید برای چند دقیقه؟
قاعدهٔ سرانگشتی این است که برای هر اسلاید یک تا دو دقیقه وقت بگذارید. اسلاید آماری یا نمودار شاید بیشتر وقت بخواهد و اسلاید عنوان کمتر.
- ارائهٔ ۵ دقیقهای: ۴ تا ۵ اسلاید.
- ارائهٔ ۱۰ دقیقهای: ۷ تا ۱۰ اسلاید.
- ارائهٔ ۲۰ دقیقهای: ۱۲ تا ۱۵ اسلاید.
- ارائهٔ نیمساعته: ۱۵ تا ۲۰ اسلاید، بههمراه چند اسلاید عنوان بخش.
اگر زمان کم است، اسلاید را حذف کنید، نه اینکه سریعتر حرف بزنید. شنونده حرف کم و روشن را بیشتر به خاطر میسپارد.
هر اسلاید یک پیام
اسلاید پشتیبان صحبت شماست، نه جایگزین آن. اگر همهٔ حرفتان روی اسلاید باشد، شنونده میخواند و گوش نمیدهد. چند قاعده:
- عنوان اسلاید را بهصورت یک جمله بنویسید که نتیجه را میگوید: «فروش ماه آذر ۲۰ درصد رشد کرد» بهتر از «فروش».
- حداکثر چهار تا پنج بند کوتاه، هر کدام یک خط یا دو خط.
- اگر عدد مهم است، آن را درشت و تنها نشان دهید.
- برای فهرست مراحل از اسلاید خط زمان یا شمارهٔ ساده استفاده کنید.
- جزئیات زیاد را در یادداشتهای گوینده بگذارید، نه روی اسلاید.
ظاهر: کمتر، یکدستتر
ظاهر ارائه باید همرنگ موضوع باشد، ولی از رنگ و جلوه زیاد استفاده نکنید. یک طرح بردارید و در همهٔ اسلایدها همان را نگه دارید. برای ارائهٔ رسمی طرح سپید یا سازمانی، برای آموزش طرح پاستل و برای معرفی برند یا رویداد طرح مشکی و طلایی یا قرمز جسور مناسبتر است.
اندازهٔ متن را هم از عقب اتاق بسنجید. اگر کسی که پشت سالن نشسته نمیتواند عنوان را بخواند، فونت را بزرگتر کنید یا متن را کوتاهتر. رنگ متن هم باید با پسزمینه تضاد روشن داشته باشد؛ متن خاکستری روی زمینهٔ روشن روی پروژکتور اغلب محو میشود.
تصویر باید به پیام کمک کند. عکس تزئینی بیربط حواس را پرت میکند و فقط جا میگیرد. اگر تصویر مناسبی ندارید، اسلاید متنی و تمیز بهتر از اسلاید پر از عکس اتفاقی است.
اشتباههایی که شنونده را خسته میکند
- اسلاید پر از متن که گوینده فقط آن را بلند میخواند.
- نداشتن جمعبندی؛ ارائه ناگهان تمام میشود.
- تعداد زیاد اسلاید برای زمان کم.
- فونت ریز یا رنگ متن کمتضاد که از عقب سالن دیده نمیشود.
- آمار بدون منبع و بدون توضیح اینکه چه معنایی دارد.
این ساختار را با سازا بسازید
در ابزار ساخت ارائهٔ سازا میتوانید همین ساختار را بسازید. موضوع یا متن خودتان را بدهید و تعداد اسلاید را تعیین کنید (از ۳ تا ۲۵)؛ طرح کلی نوشته میشود و پیش از هر چیز میتوانید عنوان و متن هر اسلاید را ببینید، اضافه یا حذف کنید و ترتیب را عوض کنید.
- جواب سه پرسش بالا را در یک یا دو جمله بنویسید و بهعنوان موضوع بدهید.
- تعداد اسلاید را از روی زمان انتخاب کنید.
- در طرح کلی اسلایدها را با اسکلت بالا مقایسه و ترتیب را اصلاح کنید.
- یک طرح ظاهری انتخاب کنید و بسازید.
- فایل PPTX یا PDF را بگیرید و هر اسلایدی را که قانعتان نکرد با یک دستور کوتاه بازنویسی کنید.
چکلیست پیش از ارائه
- پیام اصلی را در یک جمله میتوانم بگویم.
- ترتیب اسلایدها جلد، مسئله، نمای کلی، بدنه، نتیجه، جمعبندی و پایان است.
- هر اسلاید یک پیام دارد و متنش کوتاه است.
- تعداد اسلایدها با زمانم میخواند.
- عددها و نامها را یک بار بازخوانی کردهام.
- فایل را یک بار روی دستگاه ارائه باز کردهام.